Co tydzień na Wyspach znika pięcioro Polaków
Jadą po lepsze życie i... przepadają jak kamieą w wodę. Co roku, kilkuset Polaków znika na terenie Unii Europejskiej. Nie każdego udaje się odnaleźć.
W 2011 roku, z którego fundacja Itaka udostępnia ostatnie dane, na terenie Unii Europejskiej zaginęło prawie 300 osób z Polski, z czego 73 w Anglii. Zapoznając się z takimi statystykami, pojawia się pytanie: jak można "zaginąć"? Szczególnie w dzisiejszych czasach, gdy na zachód jedziemy "na dowód", mamy dostęp do Internetu i telefonów komórkowych, a wrócić można choćby tanimi liniami za kilkadziesiąt złotych. Według fundacji Itaka, problemy zaczynają się od źle przygotowanego wyjazdu. Wierzymy, że bez znajomości języka obcego zarobimy kokosy i oddajemy się w ręce nieuczciwych pośredników lub jedziemy "w ciemno", licząc na łut szczęścia. Na miejscu zostajemy bez pieniędzy i perspektyw, co rodzi kolejne problemy. – Wielu Polaków, wstydząc się porażki, którą ponieśli za granicą, urywa kontakt z rodziną, pada ofiarą handlu ludźmi, łamie prawo. Zdarza się, że stają się bezdomni – tłumaczy Joanna Gogoliąska z Itaki.
Życie kloszarda nie takie słodkie
Najwięcej o takim życiu możemy się dowiedzieć od osób, które szczęśliwie wróciły do Polski. Jedną z nich jest 24-letni Krzysiek, który nie chce wyjawić nazwiska. Pojechał do Anglii kilka lat temu z kolegą, bo był przekonany, że banalnie prosto jest dostać pracę, choćby na farmie owoców. – Wydawało nam się, że nie musimy zgłaszać się do agencji z Polski, bo jesteśmy lepsi niż większość osób, które szukają pracy miesiącami. W koącu znamy angielski, jesteśmy młodzi... Myśleliśmy, że świetnie się orientujemy w zagranicznych realiach – opowiada szczerze. Na miejscu długo błądzili od farmy do farmy, a pieniądze się koączyły. W koącu zatrudnili się na plantacji szparagów, ale bardzo niskie wynagrodzenie i ciężka praca, w połączeniu z mieszkaniem z kilkoma obcymi osobami w jednym baraku sprawiły, że postanowili poszukać szczęścia w Londynie. – Zbieraliśmy pieniądze na ulicy, spaliśmy w hostelach, w parku lub u przygodnie poznanych znajomych - wspomina. Okazało się, że śpiewanie na chodniku to wcale nie jest aż tak przyjemne zajęcie. Właściwie z nudów pojawiły się narkotyki, a jak są narkotyki, to potrzeba więcej pieniędzy. - Zaczęliśmy okradać domy – mówi Krzysiek. Tak minęło mu upojne lato. Gdy zaczęło się robić zimno, Krzysiek zdał sobie sprawę, że nie może ŚpaŚ i spać na ławce całą zimę i że życie na obczyźnie trochę wymknęło mu się spod kontroli. – Naprawdę miałem więcej szczęścia niż rozumu – podsumowuje po czasie. – Nie miałem nawet za co wrócić do domu, więc dojechałem na gapę nad morze, stanąłem przy wejściu na prom na angielskim wybrzeżu i prosiłem o podwózkę. Na szczęście spotkałem Czechów, z którymi pokonałem większość drogi, a potem złapałem autostop do Warszawy.
Od wina zapomnieli jak mają na imię
Dziś Krzysiek pracuje jako telemarketer w Warszawie i nie wybiera się już za granicę. Nie żałuje swoich doświadczeą, ale ma świadomość, że niewiele brakowało, a to on byłby tym zaginionym. – Uratowało mnie w zasadzie tylko to, że byłem młody i za bardzo się nie martwiłem, no i znałem angielski. Jasne, głupio mi było wrócić do rodziców po paru miesiącach z niczym, ale nie chciałem skoączyć jak rodacy, którzy leżą pijani na dworcu, nie potrafią po angielsku nawet się przedstawić i zapomnieli od taniego wina jak mają na imię. A do tego było blisko - mówi. W 2011 roku odnalazło się 61 z 73 zaginionych w Anglii Polaków. Co roku więc kilkanaście osób przepada na stałe. Polacy, którzy wyjechali za granicę to 20 proc. wszystkich osób poszukiwanych przez fundację Itaka. Gdzie są teraz? Ci, którzy żyją, najczęściej – na ulicy. Jedni wstydzą się wrócić brudni i biedni do rodziny, inni nawet nie mają pomysłu jak to zrobić bez środków, choćby na telefon do domu. Tak jak opisywał to Krzysiek, wielu rodaków ucieka się więc do wegetacji, przetykanej co najwyżej pracą dorywczą.
Jedzą szczury, żyją w namiocie
Przykłady takich historii opisywanych w brytyjskich i polskich mediach można mnożyć. "Daily Mail" alarmował o koczowisku bezdomnych z Polski, którzy spali w namiotach w Lincoln w środkowej Anglii, bo nie było ich stać nawet na bilet do Londynu, by w konsulacie wyrobić zagubiony dowód. "Wysokie obcasy" pisały z kolei o naszych rodakach, którzy w londyąskich zaułkach pieką szczury i gołębie, a także polują w parkach na dzikie kaczki. Megan Stewart, z organizacji pomagającej bezdomnym Thames Reach, wyznała w "The Guardian", że Polacy gotujący w garnku szczury w swoim koczowisku to najgorsze, co widziała przez 30 lat pracy. Londyąskie szczury są przy tym regularnie karmione trutką, więc zjedzenie takiego gryzonia może się skoączyć – i często koączy – tragicznie. Osoba po skosztowaniu takiego przysmaku wstydzi się pójść do szpitala, a tym bardziej wrócić chora i bezdomna do domu. Według fundacji "Barka", która stara się pomagać bezdomnym rodakom, bez żadnego źródła utrzymania na ulicy żyje w Anglii ok. 2-4 tysiące Polaków, a już co dziesiąty angielski bezdomny przyjechał znad Wisły. Z tego powodu doradca burmistrza Londynu stwierdził w marcu, że za losy bezdomnych z innych krajów, nie będzie dłużej odpowiadał rząd Wielkiej Brytanii. "Barka" boryka się więc z problemami finansowymi. Władze Londynu wycofują się z pomocy dla organizacji, której udało się odesłać do Polski już prawie 3 tysiące osób, a na rząd Polski nie ma co liczyć.
NN znad Wisły
W jeszcze gorszej sytuacji niż bezdomni, którzy mogą liczyć na pomoc "Barki" są ci, którzy weszli na ścieżkę przestępczości lub padli jej ofiarą. Często takie osoby odnajdują się po latach, z dala od miejsca zamieszkania jako NN i tylko przypadek decyduje o tym czy rodzina kiedykolwiek dowie się o ich zgonie. Tak było np. w przypadku 27-letniego Andrzeja K., który został porwany w 2010 roku w Londynie i odnalazł się martwy 10. miesięcy później w centralnej Anglii. Z opublikowanej, przez Scotland Yard, listy 17. najbardziej poszukiwanych przestępców zza granicy, ukrywających się na Wyspach, 8. to Polacy. Niewesoło wygląda też sytuacja kobiet, które skusiła wizja wysokich zarobków jako "escort" lub striptizerka. Część z nich przyjechała do innej pracy, ale gdy okazało się, że nie jest o nią tak łatwo, wybrały karierę w sex biznesie. Zdarza się, że ze wstydu odcinają się od rodziny i ślad po nich ginie. Inne, pobite i wykoączone trafiają na ulicę lub jadą do innych, nie tylko europejskich krajów (nie zawsze z własnej inicjatywy), by dalej szukać szczęścia.
Wstyd gorszy niż sama bezdomność
Jednak wbrew pozorom sytuacja osób, które znalazły się na ulicy, nie jest aż tak tragiczna. Zwykle to wstyd, żal czy przerażenie nie pozwalają zdesperowanym Polakom realnie ocenić sytuacji, a przecież często istnieją dla nich drogi ratunku. Szczególnie, jeśli wyciągniemy do nich rękę. Jeśli codziennie mijamy bezdomnego, który mówi po polsku, warto zapytać czy nie potrzebuje pomocy. Często takie osoby nawet nie wiedzą, gdzie jest konsulat i co mogą w nim uzyskać, niekiedy poddały się i nie umieją już szukać pomocy. Czasem wystarczy tylko podać takiej osobie numer do fundacji Itaka lub skontaktować się z jej rodziną, która będzie wdzięczna za jakikolwiek sygnał od krewnego. Osoby zajmujące się pomocą bezdomnym radzą, by pomagać wtedy, gdy możemy umożliwić komuś lepsze życie. A więc warto dawać jedzenie, zatrudnienie (choćby dorywcze) czy kupić bilet lotniczy, ale nie dawać pieniędzy, czy alkoholu, które mogą pogorszyć sytuację. Najlepiej jest zgłosić się do polonijnej organizacji, takiej jak „Barka”, która bezpośrednio pomaga potrzebującym tego Polakom.
Sprawdzać pośredników
A jak uchronić się przed kłopotami za granicą? Przede wszystkim, jechać do kraju, którego język zna się co najmniej w stopniu komunikatywnym. Części rodaków Anglia jawi się jako eldorado, w którym praca czeka na każdego, podczas gdy w rzeczywistości konkurencja jest bardzo duża. Zanim więc wybierzemy się do pracy "w ciemno", warto przypomnieć sobie, jak traktowani są na polskiej ulicy np. Romowie, którzy chcą uzyskać pracę, a nie znają języka i polskich realiów. Jest im bardzo ciężko i nikt nie traktuje ich poważnie – tak samo będzie z Polakiem, który ledwo "duka" w obcym języku swoje imię. Druga uwaga dotyczy pośredników. Obecnie łatwo jest "prześwietlić" każdą firmę, wystarczy sprawdzić opinie o niej w Internecie, np. na stronie
www.pracawunii.fora.pl. Każdy polski pośrednik musi też być zarejestrowany na stronie
www.kraz.praca.gov.pl. Poradnik "Co trzeba wiedzieć, aby bezpiecznie wyjechać do pracy za granicę?" jest dostępny na stronie internetowej
www.mpips.gov.pl, a Itaka ma portal bezpiecznapraca.eu, na którym są wszystkie wskazówki potrzebne do bezpiecznego wyjazdu. Dobrze jest też zabezpieczyć sobie finansowo pobyt (np. rezerwacja hostelu na pierwszy tydzień) i powrót, np. poprzez kupno otwartego biletu lotniczego. Przykładowo – w Wizzair można za 40 zł dodatkowej opłaty dowolnie zmieniać datę powrotu. Koniecznie dajmy też znać rodzinie, dokąd dokładnie wyjeżdżamy i zanotujmy adresy znajomych, a nawet polskich sklepów, parafii czy klubów w okolicy. W przeciwnym razie może nas spotkać los Polaka, który kilka miesięcy temu zamieścił na jednym z portali polonijnych takie ogłoszenie: "Witam, w UK jestem już drugi tydzień, nie mam pracy, mieszkania, przez to nie mam nawet konta w banku, a bez konta nigdzie mnie nie chcą przyjąć. Proszę o pomoc, nie mam gdzie wracać, mam 3 funty, nie mam co jeść i nie wiem co robić, mam 20 lat, podejmę każdą pracę".
Konsul, La Strada, hostele
Co zrobić, jeśli znaleźliśmy się w podobnej sytuacji? Po pierwsze, skontaktować się z konsulatem RP w Londynie, mieszczącym się przy 73 New Cavendish Street. Pod adresem
london.op@msz.gov.pl można zgłosić nieszczęśliwy wypadek, zatrzymanie, kradzież dokumentów lub inne kłopoty – poradę można uzyskać telefonicznie lub na miejscu. Konsul może np. założyć pieniądze za powrót do kraju. Pomocy kobietom, które padły ofiarą handlu ludźmi lub są zmuszone do prostytucji, udziela La Strada pod numerem +48 22 628 99 99. Na stronie
www.homelessuk.org można natomiast znaleźć organizacje, które pomogą w znalezieniu mieszkania, pożywienia czy udzielą kredytu, by wyjść z najgorszej opresji. Pod numerem 0808 800 4444 w godzinach 8:00-20:00 można znaleźć informacje o noclegu lub poradę. Informacje udzielane są głównie po angielsku, ale warto pytać o tłumacza. Poza tym, warto zgłosić się do "Barki", która działa w Londynie. Informacje o adresach można znaleźć na stronie
www.barkauk.org lub pod numerem 020 7357 6479. Organizacja ma wiele przykładów udanej pomocy ludziom, którzy kiedyś żyli na ulicy, a dziś zarabiają na swoje utrzymanie i coraz lepiej radzą sobie w Anglii. Poza tym nie każdy wie, że w Londynie istnieją hostele, kosztujące nawet od 4,50 funta za noc. Jednym z nich jest np. "639" przy 639 Harrow Road w dzielnicy Kensal Green.
Skontaktują się z rodziną
Dla osób, które wstydzą lub obawiają się skontaktować z rodziną, Itaka ma całodobową infolinię (0801 24 70 70), dzięki której skontaktuje się z krewnymi w naszym imieniu. Powrót do domu z nieudanego wyjazdu bywa traumatycznym doświadczeniem, ale organizacja nie tylko pomaga w samym dostaniu się na miejsce, ale też w adaptacji do polskich warunków. Ma poradnię psychologiczną, a nawet poradnię dla rodzin, które z powodu zaginięcia krewnego (np. żywiciela rodziny) znalazły się w trudnej sytuacji materialnej. Warto też zapytać napotkanych w Anglii Polaków lub policję o adresy najbliższych organizacji polonijnych. Często klub, parafia czy sklep mogą udzielić choćby doraźnej pomocy. Zapytanie o nią nic nie kosztuje, a samotność na ulicy należy do jednych z bardziej przygnębiających doświadczeą. A co może zrobić rodzina zaginionego? Ambasada Polski w Londynie radzi na swojej stronie: "W tego rodzaju przypadkach należy zgłosić zaginięcie osoby w najbliższej jednostce policji w Polsce, właściwej zgodnie z ostatnim miejscem pobytu zaginionego. Policja za pośrednictwem Interpolu może podjąć poszukiwania takiej osoby". Wydział konsularny Ambasady RP w Londynie nie ma możliwości samodzielnego prowadzenia poszukiwaą na terytorium Wielkiej Brytanii. Dodatkowe informacje w sprawach osób zaginionych są dostępne pod adresem zaginieni.pl. źródło:
http://wiadomosci.onet.pl/wielka-brytan ... akow/els87
